Đối với những người lần đầu tự lắp ráp PC, mọi thứ từ việc chọn linh kiện đến việc lắp đặt thực tế đều tiềm ẩn những cạm bẫy và lỗi nhỏ. Lỗi nhỏ có thể chỉ khiến các linh kiện không vừa; lỗi lớn có thể làm hỏng các bộ phận. Bài viết này tổng hợp những lỗi phổ biến nhất của người mới bắt đầu – chỉ cần xem qua một lần, bạn sẽ tránh được hầu hết các vấn đề.
Sai lầm 1 | Mua các linh kiện không tương thích
Nhiều người mới bắt đầu thường bỏ qua vấn đề tương thích giữa các bộ phận. Các vấn đề thường gặp bao gồm:
Mua CPU Intel nhưng chọn bo mạch chủ AMD
Bo mạch chủ chỉ hỗ trợ DDR5, nhưng bạn đã mua bộ nhớ DDR4.
Bỏ qua kích thước vỏ máy nên card đồ họa hoặc bộ tản nhiệt sẽ không vừa.
Quên tháo lớp màng bảo vệ trên đế đồng của bộ tản nhiệt.
Hậu quả: Bạn không thể hoàn tất quá trình lắp ráp, hệ thống sẽ không khởi động được, hoặc thậm chí bạn có thể phải mua lại linh kiện.
Cách khắc phục : Sau khi chọn linh kiện, hãy nhờ một người bạn có kinh nghiệm lắp ráp máy tính xem xét lại, hoặc đăng bài trên diễn đàn phần cứng máy tính để xin lời khuyên.
Sai lầm 2 | Chọn nguồn điện một cách ngẫu nhiên
Những người mới lắp ráp máy tính thường ưu tiên chọn nguồn máy tính giá rẻ – đây là một sai lầm. Nguồn máy tính là trái tim của hệ thống. Một bộ nguồn kém chất lượng hoặc công suất thấp có thể gây ra hiện tượng tắt máy đột ngột hoặc thậm chí làm hỏng phần cứng. Các lỗi thường gặp:
Mua nguồn máy tính không có thương hiệu hoặc không có chứng nhận liên quan.
Đánh giá thấp công suất cần thiết, dẫn đến mất điện khi đang hoạt động.
Cách khắc phục : Sử dụng công cụ tính toán công suất nguồn (PSU wattage calculator) để ước tính nhu cầu điện năng và chọn nguồn điện đạt chứng nhận 80 Plus để đảm bảo đầu ra ổn định.
Lỗi 3 | Quên tấm chắn I/O
(Hình ảnh ví dụ về tấm chắn I/O: ASRock )
Rất nhiều người lắp ráp máy tính đã gắn bo mạch chủ rồi mới nhận ra mình quên tấm chắn I/O phía sau, buộc họ phải tháo bo mạch ra và bắt đầu lại từ đầu.
Giải pháp : Hãy cân nhắc sử dụng bo mạch chủ tầm trung hoặc cao cấp hơn có sẵn tấm chắn I/O. Nó trông đẹp hơn và loại bỏ được vấn đề này.
Lỗi 4 | Lắp đặt bộ làm mát không đúng cách
Vì việc lắp đặt bộ tản nhiệt CPU khá phức tạp, nên đây là một vấn đề thường gặp. Nếu lắp đặt không đúng cách, nhiệt độ CPU có thể tăng đột biến và hiệu năng có thể giảm sút.
Quên tháo lớp màng bảo vệ khỏi đế của bộ làm mát.
Quên bôi keo tản nhiệt
Bôi quá nhiều hoặc quá ít keo tản nhiệt
Khắc phục : Kiểm tra kỹ lưỡng từng bước lắp đặt và xác nhận rằng keo tản nhiệt đã được bôi đúng cách.
Lỗi 5 | Lắp đặt bộ nhớ vào khe cắm sai
Việc lắp RAM vào khe cắm sai thường không gây hỏng hóc gì, nhưng có thể khiến máy không khởi động được hoặc làm giảm hiệu năng xuống một nửa. Nhiều bo mạch chủ yêu cầu các khe cắm cụ thể để kích hoạt chế độ kênh đôi.
Cách khắc phục : Hãy đọc hướng dẫn sử dụng bo mạch chủ trước khi lắp đặt và đảm bảo bạn đang sử dụng các khe cắm được khuyến nghị.
Lỗi 6 | Luồng gió quạt không chính xác
Luồng không khí trong thùng máy ảnh hưởng đến hiệu suất làm mát. Người mới bắt đầu thường lắp quạt "bất cứ đâu" mà không tối ưu hóa luồng không khí.
Bố trí luồng không khí tối ưu:
Mặt trước / mặt bên / mặt dưới: cửa hút gió
Trên/sau: ống xả
Nguyên tắc đơn giản: “Phần trước vào trong, phần sau ra ngoài; phần dưới vào trong, phần trên ra ngoài.”
Lỗi 7 | Đầu nối nguồn sai hoặc phích cắm lỏng lẻo
Các đầu nối nguồn CPU và GPU trông khá giống nhau, vì vậy nhiều người mới bắt đầu thường nhầm lẫn chúng.
Với đầu nối GPU 12VHPWR đời mới, nếu không được cắm chặt, phích cắm có thể quá nóng và cháy, làm hỏng cả cáp và card đồ họa.
Cách khắc phục : Kiểm tra lại các đầu nối cho bo mạch chủ và card đồ họa, sau đó ấn cho đến khi nghe/cảm thấy tiếng "tách" chắc chắn.
Lỗi 8 | Không cập nhật BIOS và trình điều khiển sau lần khởi động đầu tiên
Nhiều người mới bắt đầu cài đặt hệ điều hành xong rồi bỏ qua BIOS và cập nhật phiên bản trình điều khiển. Điều này có thể dẫn đến việc XMP bị tắt, làm giảm hiệu năng hoặc thậm chí gây ra sự không ổn định.
Cách khắc phục : Khi khởi động lần đầu, hãy vào BIOS và bật XMP (hoặc DOCP/EXPO) cho bộ nhớ. Sau đó, truy cập trang web của nhà sản xuất để cập nhật trình điều khiển bo mạch chủ và BIOS.
Hầu hết các lỗi không phải do kỹ năng kỹ thuật mà là do làm quá nhanh hoặc bất cẩn. Hãy làm từng bước một và kiểm tra kỹ lưỡng từng giai đoạn, bạn sẽ hoàn thành thành công chiếc PC đầu tiên của mình.
